CHEIN

    Currently people spend 80-90% time indoor, which results in higher exposures to indoor pollutants. One of the high-risk group are children, who according to low weight of body inhale more pollutants, and their growing organisms are more sensitive to pollutants than adults. Despite the fact that indoor air quality in nursery schools is an important contributor to exposure of children to some pollutants, so far this matter is poorly understood. Therefore, understanding how indoor air quality relates outdoor concentrations is critical to reduce adverse health effects.  

The realization of the project encloses the concentrations measurements of selected chemical and biological air pollutants in four nursery schools located in the central part of Upper Silesia during winter and spring seasons. As potential health relevant indoor pollutants, volatile organic compounds (VOC), particulate matter with aerodynamic diameter below 10 mm (PM10) and bioaerosols (fungi and bacteria) have been selected. Carbon dioxide concentrations as well as physical parameters (temperature and humidity) will be monitored as an indicator of ventilation efficiency. Realization of this particular quantitative analysis connected with survey researches and children observation may deliver data on potential health or well-being consequences.

     Obecnie ludzie spędzają 80-90% czasu wewnątrz pomieszczeń, tym samym wzrasta ich narażenie na zanieczyszczenia wewnętrzne. Jedną z grup wysokiego ryzyka są dzieci, które w odniesieniu do masy ciała wdychają więcej powietrza niż dorośli. Co więcej uważa się, że narażenie na zanieczyszczenia dzieci jest większe, gdyż organizmy w fazie wzrostu są bardziej podatne na uszkodzenia niż organizmy już rozwinięte. Pomimo iż jakość powietrza w budynkach przedszkoli ma istotny udział w narażeniu dzieci na wewnętrzne zanieczyszczenia powietrza, jak dotąd problem ten jest słabo rozpoznany. Stąd istnie potrzeba poznania zależności pomiędzy jakością powietrza wewnętrznego i zewnętrznego co jest istotne w celu zminimalizowania negatywnych skutków zdrowotnych.

Realizacja projektu obejmuje badania stężeń wybranych chemicznych i biologicznych zanieczyszczeń powietrza. Pomiary zostaną przeprowadzone w czterech przedszkolach położonych w centralnej części górnego Śląska. Do badań wybrano następujące zanieczyszczenia powietrza: lotne związki organiczne (LZO), pył zawieszony o średnicy poniżej 10 µm oraz bioaerozole (grzyby i bakterie) jako potencjalnie groźne dla zdrowia. Wykonywane będą również pomiary stężenia dwutlenku węgla wraz z parametrami fizycznymi powietrza (temperaturą i wilgotnością), które są wskaźnikiem skuteczności systemu wentylacji. Realizacja szczegółowych analiz ilościowych w połączeniu z badaniami ankietowymi oraz obserwacjami może dostarczyć danych na temat potencjalnego wpływu tych zanieczyszczeń na zdrowie i samopoczucie dzieci w wieku przedszkolnym.    

Badania zostaną przeprowadzone w 2 przedszkolach wiejskich i 2 przedszkolach miejskich, każde z przedszkoli cechują szczególne warunki ze względu na swoje położenie geograficzne:

1.      Gminne Przedszkole nr 8 w Przezchlebiu charakteryzuje typowo wiejska lokalizacja pozbawiona działalności przemysłowej, przedszkole usytuowane jest na terenie o małym natężeniu ruchu samochodowego,

2.      Gminne Przedszkole nr 4 w Świętoszowicach położone na obszarze wiejskim. Zaledwie 50m od przedszkola znajduje się nowowybudowana autostrada A1,

3.      Przedszkole Miejskie Nr 20 w Gliwicach przy ul. Pszczyńskiej 18 położone ok. 50 m od jednej z najbardziej ruchliwych ulic w Gliwicach, charakteryzuje obszar typowo miejski z dużym natężeniem ruchu komunikacyjnego,

4.      Przedszkole Miejskie Nr 41 w Gliwicach przy ul. Cyraneczki 3 (osiedle Sikornik) charakteryzuje typowe obszary podmiejskie. Wybrano je ze względu na sąsiedztwo stacji monitoringu (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska).

Zakres badań obejmuje:

1.      pomiary stężeń zanieczyszczeń powietrza (pyłu, lotnych związków organicznych, bakterii i grzybów oraz dwutlenku węgla wraz z parametrami fizycznymi powietrza) w 2 wytypowanych salach przedszkola oraz na zewnątrz budynku w ciągu 2 sesji pomiarowych (zimowej i wiosennej) trwających po 2 tyg. każda;

2.      obserwacje dzieci w 3 grupach przedszkolnych. Obserwacje będą dotyczyły ogólnego stanu zdrowia dzieci: katar - kaszel - ból głowy oraz zaangażowania dziecka w zajęciach (często niechęć do udziału w zajęciach wynika ze złego samopoczucia dziecka);

3.      anonimowe ankiety wykonane jednorazowo z rodzicami. Ankiety będą dotyczyły ogólnego stanu zdrowia dzieci, ich aktywności fizycznej, charakterystyki pomieszczeń w których przebywa dziecko (np. materiałów pokrywających podłogi w mieszkaniu, obecności zwierząt czy kontaktów dzieci z osobami palącymi tytoń).

Główne cele projektu to:

1.      porównanie stopnia zanieczyszczenia powietrza w przedszkolach miejskich i wiejskich, (większe zagrożenie dla dzieci stanową źródła komunikacyjne czy szczególnie uciążliwa zimą na obszarach wiejskich niska emisja);

2.      określenie w jakim stopniu wyposażenie pomieszczeń, w których przebywają dzieci wpływa na ich stan zdrowia (czy pomieszczenia, w których znajduje się więcej materiałów chłonnych jak wykładziny, pluszaki czy pościel będą charakteryzowały się gorszą jakością powietrza).

Wśród szczegółowych celów projektu jest określenie:

§  poziomu stężeń zanieczyszczeń jakie oddziałują na dzieci i czy mogą być on przyczyną ich zwiększonej zachorowalności;

§  jaki udział na jakość powietrza wewnątrz przedszkola mają zanieczyszczenia powietrza emitowane na zewnątrz a jaki te emitowane wewnątrz (czy pomieszczenia powinny być częściej wietrzone/dezynfekowane);

Ponadto każde z przedszkoli otrzyma raport dotyczący stanu zanieczyszczenia powietrza wewnątrz i na zewnątrz budynku przedszkola.

Projekt będzie realizowany od września 2013 do czerwca 2014r.

Osobą odpowiedzialną za jego realizację jest: dr inż. Anna Mainka

Zespół badawczy:

dr inż. Anna Mainka

dr inż. Elwira Zajusz-Zubek

dr inż. Barbara Kozielska

mgr Ewa Brągoszewska

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Politechnika Śląska - Katedra Ochrony Powietrza